X
تبلیغات
شیکسون

زباله و بازیافت

اخبار مربوط به زباله و بازیافت
شنبه 28 خرداد‌ماه سال 1390

آشنایی با کدهای بازیافت پلاستیک

محیط زیست > بازیافت  - همشهری آنلاین- ندا شریف:
بازیافت پلاستیک یا جمع‌آوری پلاستیک‌های خرد و مصرف‌شده و تبدیل آن‌ها به محصولات مفیدی که بعضی مواقع با فرم اولیه کاملا متفاوت است، کار آسانی نیست.

ذوب کردن بطری‌های آب و تبدیل آن‌ها به  میز و صندلی‌ خوش‌بینانه‌ترین بخش است. اما به راستی با سایر مواد پلاستیکی که به دلیل مقرون به صرفه نبودن بازیافت نمی‌شوند و سال‌ها در طبیعت باقی می‌مانند، چه باید کرد؟حتی پلاستیک‌های بازیافتی متفاوت با نوع اولیه بوده و دیگر قابل بازیافت مجدد نیستند.

در سال 1988 انجمن صنعت پلاستیک داخل علامت بازیافت طی سیستمی کدگذاری کرد.

کدها و اعداد نشان‌دهنده نوع رزین پلاستیک است که به تفکیکشان از هم کمک می‌کنند.

آشنایی با این کدها به شناخت خطر نوع غیربازیافت این مواد و ضرورت جایگزینی آن‌ها کمک می‌کند. هر چه عدد بیشتر می‌شود، بازیافت سخت‌تر و غیرممکن‌تر می‌شود.

کدهای بازیافت پلاستیک


کدها عبارتند از:

1- PETE (پلاستیک کد 1): پلی‌اتیلن ترفتالات، قابل بازیافت‌ترین و معمول‌ترین پلاستیک است که به عنوان بطری‌های آب، نوشابه و ظرف‌های یکبار مصرف و غیره استفاده می‌شود. محکم و در برابر گرما مقاوم است و با بازیافت به بطری‌های آب، ساک، لباس، کفش، روکش مبل، فیبرهای پلی‌استر و غیره تبدیل می‌شود.

2- HDPE (پلاستیک کد 2): پلی‌اتیلن با غلظت بالا که به‌راحتی و به سرعت بازیافت می‌شود. پلاستیک نوع خشک است اما زود شکل می‌گیرد و معمولا در قوطی شوینده‌ها، بطری‌های شیر، قوطی‌های آب‌میوه، کیسه‌های زباله و غیره به کار می‌رود. با بازیافت تبدیل به لوله‌های پلاستیکی، قوطی‌ شوینده‌ها، خودکار، نیمکت و غیره می‌شود.

3- PVC (پلاستیک کد 3): پلی‌وینیل کلوراید سخت بازیافت می‌شود. با آن که محیط زیست و سلامت افراد را به خطر می‌اندازد، هنوز در همه جا در لوله‌ها، میزها، اسباب‌بازی‌ها و بسته‌بندی و غیره به چشم می‌خورد. PVC بازیافت شده به عنوان کفپوش، سرعت‌گیر، پنل و گل‌ پخش‌کن ماشین استفاده می‌شود.

4- LDPE (پلاستیک کد 4): پلی‌اتیلن با غلظت پایین است. ویژگی آن قابل‌انعطاف بودنش است. معمولا در نخ‌های شیرینی، بسته‌بندی، قوطی‌های فشاری، کاورهای خشکشویی به کار می‌رود. بعد از بازیافت به عنوان بسته‌های حمل نامه، سطل‌های زباله، سیم‌بند و غیره استفاده می‌شود.

5- PP (پلاستیک کد 5): پلی‌پروپیلن با غلظت پایین و در برابر حرارت فوق‌العاده مقاوم است. به عنوان نی، درهای بطری و قوطی استفاده می‌شود. PP بازیافت شده در چراغ راهنمایی و رانندگی، پارو، جای پارک دوچرخه و قفسه‌های کشویی کاربرد دارد.

6- PS (پلاستیک کد 6): پلی‌استایرن که به فوم معروف است در ظروف یکبار مصرف دردار و غیره به کار می‌رود. فوق‌العاده سبک ولی حجیم است. PS به دلیل آن که گرما را زیاد منتقل نمی‌کند، کاربرد زیادی دارد. با آن که این ماده جزو برنامه‌های بازیافت شهرداری‌ها نیست اما می‌تواند به عایق‌های حرارتی، شانه‌های تخم‌مرغ، خط ‌کش و ظروف پلاستیکی تبدیل شود.

7- سایر موارد (پلاستیک کد 7): سایر پلاستیک‌ها مانند پلی‌اورتان می‌توانند ترکیبی از پلاستیک‌های فوق باشند. جزو بازیافت نیستند. محصولات با کد 7 می‌توانند هر چیز از زین دوچرخه گرفته تا ظرف‌های 5 گالنی را شامل شوند. بسیاری از بازیافت‌کنندگان، پلاستیک با این کد را قبول نمی‌کنند اما رزین این پلاستیک‌ها قابل تبدیل به الوارهای پلاستیکی و مواد سفارشی هستند.

شنبه 28 خرداد‌ماه سال 1390

بشقاب و لیوان‌های سبز

ماده اصلی پلاستیک از نفت است و بیش از هزار نوع پلاستیک با کاربرد‌های متفاوت وجود دارد. مخترعان و دوستداران محیط‌زیست در پی یافتن جایگزینی برای مواد نفتی در ساخت پلاستیک هستند؛ مثلاً پلاستیکی که چند سال پیش با پوست پرتقال و دی‌اکسید‌کربن ساخته شد، دانشمندان را امیدوار کرد که راهی برای تهیه پلیمر کم‌ضررتری پیدا کنند؛ اما تا به حال با این که روش ساخت پلاستیک تغییرات زیادی کرده است، بشر هنوز نتوانسته با تولید انبوه این ماده در دنیا مبارزه جدی کند.

ما روزانه از انواع پلاستیک‌ها استفاده می‌کنیم: ظروف یک بار مصرف، کیسه زباله، بطری نوشابه، روکش خودکار و صدها وسیله دیگر. بازیافت پلاستیک روش ویژه‌ای دارد؛ به این ترتیب که ابتدا پلاستیک را از دیگر مواد زباله جدا می‌کنند، خرد می‌کنند و می‌شویند. بعد آنها را در مخازن شناورسازی می‌ریزند تا پلاستیک‌های سنگین‌تر از سبک‌ها جدا شوند. سپس آنها را خشک و ذوب می‌کنند. بعد از این مراحل باید پلاستیک‌ها را با توجه به مورد مصرف، صاف کرد و به روش‌های ویژه‌ای به یک شکل و ساختار (گرانول) در آورد.

انجام این روند نیاز به هزینه زیادی دارد که در همه شهرهای ایران ممکن نیست؛ اما جالب است بدانید که راه بهتری هم وجود دارد و آن استفاده نکردن یا استفاده کمتر از پلاستیک است.
به تازگی قانونی در کشور ما به تصویب رسیده که بر طبق آن، تمامی دستگاه‌های اجرایی موظف می‌شوند تا شش ماه آینده فقط از ظروف یک‌بار مصرف که بر پایه گیاهی ساخته می‌شوند و تجزیه‌پذیرند، استفاده کنند.

دوشنبه 10 فروردین‌ماه سال 1388

از ظروف پلاستیکی با احتیاط استفاده کنید

مسئولان و کارشناسان، بارها نسبت به استفاده درست از ظروف یک‌بار مصرف هشدار داده‌اند؛ با وجود این، استفاده از این نوع ظروف روز به روز افزایش یافته و طبیعتا با افزایش تولید و مصرف آن، احتمال خطا، چه از سوی تولیدکنندگان و چه مصرف‌کنندگان افزایش می یابد.

نکته‌ای که کارشناسان به تازگی نسبت به آن هشدار می‌دهند این است که در ایران پلی‌اتیلن‌‌ها یا پی‌وی‌سی‌های استاندارد (food grade) برای بسته‌بندی مواد غذایی و بهداشتی تولید نمی‌شود و از نوع صنعتی این مواد، بدون توجه به مضراتشان، در صنایع غذایی و بهداشتی استفاده می‌شود.
در شرایطی که در تمام دنیا استفاده از پی‌وی‌سی‌ صنعتی برای مصارف غذایی و بسته‌بندی به طور کامل منسوخ شده است و حتی اخیرا برای لوازم منزل و اسباب‌بازی نیز این محدودیت در جهان به وجود آمده، به گفته کارشناسان، در ایران به ‌رغم نظارت وزارت بهداشت، همچنان به دلیل صرفه‌های اقتصادی، گروهی از تولیدکنندگان همچنان از موادی استفاده می‌کنند که تاثیر آنها بر سلامت مردم در درازمدت آشکار می‌شود.
اکبر رحمانی،‌ کارشناس بهداشت محیط ضمن اشاره به این که تنها دلیل تولید این مواد، حمایت از تولید‌کنندگان داخلی است، به همشهری می‌گوید: صاحبان صنایع بهداشتی و غذایی کشور به هزینه کمتر ظروف تولیدی با این نوع پی‌وی‌سی توجه دارند، در حالی‌که به تاکید کشورهای پیشرفته بر مصرف مواد food grade و رنگ‌های مورد مصرف در ظروف پی‌وی‌سی توجهی نمی‌کنند.
ناظری وجود ندارد!
ظروف یک‌بار مصرف در ایران حاوی پلیمرهایی هستند که وقتی گرما می‌خورند، رادیکال آزاد تولید می‌کنند. رحمانی در این مورد می‌گوید: علاوه این که تولید این ظروف در کشور استاندارد نیست و هیچ نظارتی روی تولید آن‌ها نمی‌شود، مواد افزودنی موجود در آن‌ها هم به هیچ وجه کنترل نمی‌شود و متخصصان شیمی به هیچ عنوان روی تولید این ظروف نظارت ندارند.
غیر‌واگیر‌ها با اهمیت‌ترند
اما با وجود این که به عقیده‌ عده‌ای از متخصصان، استفاده از ظروف یک‌بار مصرف از بروز و شیوع بیماری‌های عفونی جلوگیری می‌کنند، کارشناسان شیمی و بهداشت محیط ، نظر کاملا مخالفی دارند. رحمانی در این باره می‌گوید: شاید این ظروف از بروز بیماری‌های عفونی جلوگیری ‌کنند، چون با یک بار مصرف دور انداخته می‌شوند، ولی باید توجه داشت که پی‌وی‌سی‌ هم منجر به بروز انواع اختلالات گوارشی و ریوی، علاوه بر سرطان و سایر بیماری‌های غیر‌واگیر می‌شود. اهمیت این موضوع هم زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم ما برای بیماران سرطانی و گوارشی هزینه‌های بالایی صرف می‌کنیم، ولی برای بیماری‌های واگیر‌داری که قابل کنترل است، مثل تب روده و حصبه، احتیاج به صرف هزینه‌های بالایی نداریم.
به عقیده وی معمولا بیماری‌های ناشی از این ظروف دیر تشخیص داده می‌شوند و حتی در صورت تشخیص به راحتی درمان‌پذیر نیستند، چون مواد شیمیایی روی بدن، انواع و اقسام تاثیرات را دارند. علاوه بر این به عقیده کارشناسان بهداشت محیط در ساخت ظروف یک‌بار مصرف، به منظور جلوگیری از شکنندگی ظروف، از مواد پلاستیکی لایزر استفاده می‌شود. بنابراین اگر درون این ظروف آب جوش یا غذای داغ مانند آش ریخته شود، این مواد حل شده، وارد بدن می‌شوند و به دلیل داشتن ترکیبات خاص، منجر به بروز سرطان‌های مختلف می‌شوند. البته کارشناسان اذعان می‌کنند که این خاصیت به خصوص در مورد ظروف یک‌بار مصرف شفاف که درصد بالاتری از مواد سرطان‌زا را دارا هستند و در جامعه کاربرد بیشتری هم دارند، بسیار حائز اهمیت است.
در عین حال علاوه بر انواع پلاستیک‌هایی که به عنوان ظروف یک‌بار مصرف در سرو چای یا غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند، دسته‌ای دیگر از این مواد به عنوان ظروف آشپزخانه، ظروف نگهداری غذا در یخچال، ظروف بسته‌بندی مواد غذایی به خصوص لبنیات مانند ماست و پنیر و همچنین بطری‌های آب معدنی استفاده می‌شوند که استفاده از این ظروف نیز مستلزم رعایت نکات ایمنی خاصی است.
دکتر کشاورز، متخصص تغذیه، در این زمینه می‌گوید: به طور کلی پلاستیک‌ها، پلیمرهایی هستند که از سنتز مواد اولیه‌ای به نام مونومر تهیه می‌شوند. مونومرها موادی سمی و برای سلامت انسان مضر هستند؛ در حالی که پلیمرها خنثی هستند و مشکلی ندارند. اما اشکال کار اینجاست که معمولاً در فرایند تهیه پلیمرها، مقداری مونومر باقی می‌ماند.
کشاورز می‌گوید: اگر این فرآیند، اصولی و مطابق استانداردهای لازم صورت گرفته باشد، مشکلی برای سلامت افراد به وجود نمی‌آورد. برای همین در استفاده از پلاستیک‌ها به عنوان ظروف غذا باید بسیار محتاط بود و در ضمن به هر نوع پلاستیکی نباید مجوز بسته‌بندی مواد غذایی داده شود.
در میان تمام انواع ظروف یک‌بار مصرف، شاید بتوانیم از بطری‌های آب آشامیدنی به عنوان پرمصرف‌ترین انواع این ظروف نام ببریم. بطری‌هایی که حتی اگر حاوی آب معدنی نباشند، به طور مرتب از آب شهری پر می‌شوند و درون یخچال قرار می‌گیرند تا آب خنک مصرفی خانواده را تامین کنند. دکتر کشاورز در زمینه استفاده از این بطری‌ها می‌گوید: معمولا جنس این بطری‌ها از ‌پی‌وی‌سی است که مشکلی هم برای سلامت انسان به وجود نمی‌آورد، اما اگر آب بیش از 6 ماه در این ظروف نگهداری شود، آلوده می‌شود. بنابراین خانواده‌ها باید از استفاده مکرر این ظروف برای نگهداری آب در یخچال خودداری کنند.
چرخه ناسالم بازیافت
با این حال عوارض ظروف یک‌بار مصرف تنها به سلامت انسان ختم نمی‌شوند، چون به عقیده کارشناسان برگشت‌پذیری این ظروف به محیط بین 100تا 200 سال است و از همه مهم تر، این مواد دوباره بازیافت می‌شوند. رحمانی با اشاره به این که چرخه بازیافت نیز در کشور ما چرخه سالمی نیست، خاطرنشان می‌کند: علاوه بر این، همین مواد بازیافت شده باعث بروز انواع بیماری‌های دیگر می‌شوند،در حالی‌که خیلی از مردم در هنگام استفاده از این مواد بازیافتی از عوارض آن‌ها کاملا بی‌خبرند.
وی با بیان این که البته پی‌وی‌سی‌های استاندارد در ظروف یک‌بار مصرفی که داخل هواپیما در دسترس مردم قرار می‌گیرند، بی‌ضرر هستند، توضیح می‌دهد: این ظروف به صورت فوم هستند، ولی آنقدر هزینه‌هایشان بالا ست که باز هم تولید همان ظروف غیر استاندارد ترجیح داده می‌شود، در حالی‌که در ساخت همین ظروف غیر استاندارد هم حتی یک متخصص تغذیه و یا یک کارشناس شیمی وجود ندارد. این کارشناس بهداشت محیط با تاکید بر این که بسته‌بندی مواد غذایی سرد با این ظروف چون حرارتی نمی‌بینند، مشکلی ایجاد نمی‌کنند، می‌گوید: اما این ظروف گاهی آنقدر داغ می‌شوند که ماده غذایی در آن‌ها حالت ظرف را به خود می‌گیرد، بخصوص در مراسم و عزاداری‌ها.
وی خاطرنشان می‌کند: یکی از دلایلی که سرطان در گذشته اینقدر سر زبان‌ها نبود و حالا اینقدر شایع است، به خاطر همین مواد شیمیایی است.
متاسفانه مسئولان توجه ندارند که هزینه‌های سلامت مردم، مقدم برهزینه‌های تولید ظروف استاندارد است، چون حاضرند سالانه میلیاردها دلار دارو وارد کنند، ولی برای استاندارد کردن تولیداتشان هزینه اضافی تقبل نمی‌کنند.
سمیه شرافتی

چهارشنبه 22 آبان‌ماه سال 1387

تولید پلاستیک از باکتری با هدف کمک به محیط زیست

محققان در راستای توسعه فناوریهای دوستدار محیط زیست به استفاده از باکتریها در تولید پلاستیکها روی آورده اند. به گزارش خبرگزاری مهر، این تکنیک نوین بر پایه اتخاذ استراتژی نوین دانشمندان در استفاده از سایر جایگزینها برای نفت خام و گاز طبیعی در تولید پلاستیک ارائه شده است.
دانشمندان شرکت Genomatica Inc در سان دیاگو اعلام کردند که باکتری E. coli که عمدتا در روده وجود دارد را می توان با انجام تغییرات مهندسی ژنتیکی برای تولید 4-Butanediol یا BDO به عنوان ماده اولیه مورد نیاز در تولید مواد پلاستیکی به کار برد.
نکته مهم این است که BDO به صورت طبیعی برای این باکتری سمی است اما زنجیره های جدید آن به گونه ای مهندسی شده اند که می توانند سطوح بالایی از BDO را تحمل کنند.
به عقیده دانشمندان این تکنیک نوین می تواند پیامدهای مثبت زیست محیطی به دنبال داشته باشد.

صفحه قبلی    1       2       3       4       5       6    صفحه بعدی